เทคโนโลยี 4 แบบ ที่ใช้ในการผลิดวัคซีนโควิด มีอะไรบ้าง

27 May, 2021

แหล่งที่มา : gavi.org

หลายคนอาจรู้จัก Vaccine ป้องกัน COVID-19 ในรูปแบบชื่อการค้าหรือชื่อบริษัทที่ผลิตวัคซีน เช่น Pfizer ,Moderna, Astrazeneca, Sinovac ต่างๆมากมาย และยังมีหลายคนที่เกิดความสงสัยว่าวัคซีนแต่ละชื่อนั้นมีความแตกต่างกันอย่างไร ในบทความนี้เราจะพาทุกคนไขข้อข้องใจนี้ ในปัจจุบัน วัคซีน COVID-19 จัดแบ่งกลุ่มตามเทคโนโลยีการผลิตวัคซีนออกมาได้ 4 ประเภท

ประเภทที่ 1 - วัคซีนชนิดสารพันธุกรรม (NUCLEIC ACID)

หรือที่หลายคนพูดกันติดปากว่า วัคซีนชนิด mRNA วัคซีนกลุ่มนี้ ใช้เทคโนโลยีสังเคราะห์สารพันธุกรรมเอ็มอาร์เอ็นเอ (messenger RNA: mRNA) ที่เฉพาะเจาะจงกับเชื้อไวรัส วัคซีนจะทำหน้าที่พา mRNA เข้าเซลล์ และกํากับให้เซลล์ผลิตสารโปรตีนสไปค์ของเชื้อไวรัส ซึ่งจะไปกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายให้สร้างแอนติบอดีมาต่อต้านเชื้อ

วัคซีนป้องกัน COVID-19 ในกลุ่มนี้ที่มีการผลิตออกมาในปัจจุบัน ได้แก่ วัคซีนของบริษัท Pfizer และ Moderna

ประเภทที่ 2 - วัคซีนที่ทําจากโปรตีนส่วนหนึ่งของเชื้อ (Protein subunit)

วัคซีนประเภทนี้ผลิตโดยการคัดแยกชิ้นส่วนโปรตีนเฉพาะของเชื้อไวรัส ที่มีความสามารถในการกระตุ้นเซลล์ภูมิคุ้มกัน ชิ้นส่วนเหล่านี้ไม่สามารถก่อให้เกิดโรคได้จึงถือว่าปลอดภัยมาก หลังจากคัดแยกชิ้นส่วนโปรตีนออกมาได้แล้วก็จะมีการนํามาผสมกับสารกระตุ้นภูมิคุ้มกัน เมื่อฉีดเข้าสู่ร่างกายจะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างแอนตีบอดีต่อต้านโปรตีนสไปค์ของ COVID-19

ซึ่งวัคซีนที่ผลิตโดยเทคโนโลยีนี้ทั่วโลกต่างมีความคุ้นเคยมานาน เพราะเป็นเทคโนโลยีที่ใช้ในการผลิตวัคซีนหลายๆชนิด เช่น วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี เป็นต้น

วัคซีนป้องกัน COVID-19 ในกลุ่มนี้ที่มีการผลิตออกมาในปัจจุบัน ได้แก่ Novavax ซึ่งผลิตจาก baculovirus และใช้ Matrix M เป็นตัวกระตุ้นภูมิ

ประเภทที่ 3 - วัคซีนชนิดใช้ไวรัสเป็นพาหะ (Recombinant viral vector vaccine)

การผลิตวัคซีนกลุ่มนี้ ทำโดยฝากสารพันธุกรรมของเชื้อไวรัสซาร์ส-โควี-2 (SARS-CoV-2) เข้าไปในไวรัสพาหะชนิดอื่นๆ เช่น adenovirus เพื่อพาเข้ามาในร่างกายมนุษย์ เมื่อฉีดเข้าสู่เซลล์ของมนุษย์ ร่างกายของมนุษย์จะมีการตอบสนองและสร้างแอนติเจนขึ้นมาจำนวนมาก จะเลียนแบบการติดเชื้อตามธรรมชาติ โดยกระตุ้มภูมิคุ้มกันทั้งระบบให้สร้างแอนติบอดีย์ต่อไวรัส COVID-19 ตามสารพันธุกรรมที่ใส่เข้าไป

อย่างไรก็ตามแม้ว่าจะเป็นวัคซีนที่ไม่มีการแบ่งตัว แต่ยังจัดเป็นไวรัสที่มีชีวิตเมื่อเข้าสู่ร่างกาย จึงยังไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องจนกว่าจะมีข้อมูลที่ชัดเจนมากกว่านี้

วัคซีนป้องกัน COVID-19 ในกลุ่มนี้ที่มีการผลิตออกมาในปัจจุบัน ได้แก่ วัคซีนของบริษัท AstraZeneca ,วัคซีนของบริษัท CanSinoBio ,วัคซีนของบริษัท Johnson and Johnson และวัคซีนของบริษัท Gamaleya

ประเภทที่ 4 - วัคซีนชนิดเชื้อตาย (Inactivated vaccine)

วัคซีนกลุ่มนี้ผลิตโดยนําไวรัส COVID-19 มาเลี้ยงขยายจํานวนมาก แล้วนํามาทำให้เชื้อตาย วัคซีนจะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อไวรัสทุกส่วนเสมือนได้รับเชื้อไวรัสโดยตรง แต่ไม่ทำให้เกิดโรค เพราะเชื้อตายแล้ว

เทคโนโลยีนี้ทั่วโลกมีความคุ้นเคยในประสิทธิภาพและความปลอดภัยมานาน เป็นวิธีที่ใช้ผลิตวัคซีนตับอักเสบเอ และโปลิโอชนิดฉีด

วัคซีนป้องกัน COVID-19 ในกลุ่มนี้ที่มีการผลิตออกมาในปัจจุบัน ได้แก่ วัคซีนของบริษัท Sinovac

แม้ว่าวัคซีนจะมีเทคโนโลยีการผลิตที่แตกต่างกัน แต่วัคซีนทุกตัวล้วนมีเป้าหมายเพื่อให้ร่างกายสัมผัสกับโมเลกุลจากเชื้อโรคเป้าหมายเพื่อกระตุ้นการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาป้องกันการเกิดโรค ดังนั้นไม่ว่าจะรับวัคซีนชนิดใดเข้าร่างกายล้วนเป็นประโยชน์ต่อการควบคุมการระบาดของโรคในปัจจุบันเป็นอย่างมาก